Wie oude kozijnen gaat vervangen, denkt meestal eerst aan materiaal, glas, isolatie en afmetingen. Bij een oudere woning kan er nog een ander aandachtspunt bijkomen: asbest.
Dat betekent niet dat ieder oud kozijn asbest bevat. Het materiaal kan wel voorkomen in onderdelen rond ramen en kozijnen die tijdens het verwijderen worden geraakt.
Denk bijvoorbeeld aan oude kit of stopverf, plaatmateriaal rond het raam of materialen tussen het kozijn en de muur.
Het probleem is vooral dat je asbest niet betrouwbaar aan het uiterlijk kunt herkennen. Een grijze kitrand of oude plaat kan verdacht lijken, maar zekerheid krijg je pas door deskundig onderzoek.
Ga daarom bij twijfel niet alvast zagen, schuren, breken of boren om te “kijken wat erin zit”. Juist bij zulke bewerkingen kunnen vezels vrijkomen.
Ja, maar de formulering “asbest in kozijnen” kan enigszins misleidend zijn.
Vaak gaat het niet om het volledige houten, aluminium of kunststof kozijn zelf. Asbest kan juist voorkomen in materialen die aan of rondom een oud kozijn zijn toegepast.
Bij oudere constructies kun je bijvoorbeeld denken aan:
Milieu Centraal waarschuwt specifiek voor asbesthoudende kit en stopverf bij oudere kozijnen en ruiten.
Bij het normale gebruik van een woning hoeft zo'n materiaal niet direct een probleem te vormen. De situatie verandert wanneer het kozijn wordt uitgebroken en het materiaal wordt beschadigd.
Asbest is vooral een aandachtspunt bij oudere gebouwen.
Bij woningen en andere panden van vóór 1994 is de kans groter dat tijdens de bouw of een latere verbouwing asbesthoudende materialen zijn toegepast.
Dat betekent niet:
“woning van vóór 1994 = asbest aanwezig”.
Het bouwjaar is vooral een signaal om vóór werkzaamheden beter te kijken naar de materialen die verwijderd of beschadigd gaan worden.
Ook een ouder huis kan ondertussen volledig zijn gerenoveerd.
Andersom kan een zichtbaar modern kozijn zijn geplaatst in een oudere gevel waarin nog oorspronkelijk plaat-, kit- of afdichtingsmateriaal aanwezig is.
Kijk daarom niet alleen naar de leeftijd van het huidige kozijn, maar naar de complete aansluiting rond de raamopening.
Niet met voldoende zekerheid.
Sommige oude bouwmaterialen kunnen qua leeftijd, structuur of toepassing verdacht zijn, maar dat is geen betrouwbare test.
Ook materiaal dat er onschuldig uitziet, kan asbest bevatten.
De Rijksoverheid waarschuwt daarom dat het voor iemand zonder specifieke kennis meestal niet mogelijk is om asbest betrouwbaar te herkennen.
Wanneer zekerheid nodig is, moet het materiaal worden onderzocht.
Bij een professionele asbestinventarisatie wordt bekeken welke verdachte toepassingen aanwezig zijn en kan zo nodig een monster door een laboratorium worden onderzocht.
Ga niet zelf een stukje afbreken om het te controleren.
Daarmee kun je precies het risico creëren dat je wilde onderzoeken.
Een geplande verbouwing is volgens de Rijksoverheid een logisch moment om een asbestinventarisatie te laten uitvoeren.
Dat geldt zeker wanneer:
Een inventarisatie maakt duidelijker of er asbest aanwezig is, waar het zit en wat ermee moet gebeuren voordat de werkzaamheden verdergaan.
Het is dus vooral een manier om te voorkomen dat tijdens het uitbreken van het kozijn onverwacht een verdacht materiaal wordt beschadigd.
Nee, dat kun je niet zo algemeen stellen.
Of formeel onderzoek, een inventarisatierapport of een sloopmelding vereist is, hangt af van de werkzaamheden en de situatie.
Daarom is de regel:
een huis van vóór 1994 betekent niet automatisch dat voor ieder nieuw kozijn dezelfde procedure geldt.
Wel moet bij werkzaamheden waarbij mogelijk asbest aanwezig is serieus worden vastgesteld waarmee gewerkt wordt.
Moet daadwerkelijk asbest worden verwijderd, dan gelden specifieke regels.
Via het Omgevingsloket kun je controleren of in jouw situatie een sloopmelding of andere verplichting geldt. Ook de gemeente of omgevingsdienst kan aanvullende informatie geven.
Asbestvezels vormen vooral een gezondheidsrisico wanneer ze uit het materiaal vrijkomen en worden ingeademd.
Een plaat of kitlaag die volledig intact en onaangeroerd blijft, is daarom een andere situatie dan materiaal dat tijdens een verbouwing wordt:
En juist bij kozijnen vervangen worden onderdelen rond de bestaande raamopening vaak verwijderd.
Een oude kitrand kan loskomen. Een plaat onder het raam kan moeten verdwijnen. Rond de bevestiging van het kozijn kan materiaal worden geraakt.
Daarom wil je vóór de sloopfase weten waarmee je te maken hebt.
Onderzoek verdachte materialen vóór de sloopwerkzaamheden beginnen.
Onderzoek verdachte materialen vóór de sloopwerkzaamheden beginnen.
Stop met het beschadigen van het materiaal.
Ga niet verder zagen of breken om te achterhalen wat het is.
Ook opruimen met een bezem of gewone stofzuiger is geen verstandige reactie wanneer er daadwerkelijk asbestvezels zouden kunnen zijn vrijgekomen.
Maak duidelijk welk materiaal is aangetroffen en laat beoordelen of onderzoek noodzakelijk is.
Bij professionele werkzaamheden hoort de aannemer of specialist het risico eveneens serieus te behandelen.
Het belangrijkste is dat een onverwachte vondst niet wordt behandeld alsof het gewoon bouwafval is.
De Nederlandse regels staan particulieren slechts in bepaalde, nauw omschreven situaties toe om zelf asbest te verwijderen.
Dat betekent niet dat alles wat klein is automatisch zelf verwijderd mag worden.
Vooral toepassingen die tijdens verwijderen kunnen breken, beschadigen of vezels vrijgeven vragen om extra voorzichtigheid.
Asbesthoudende kit of materiaal dat onderdeel is van een kozijnconstructie moet daarom niet simpelweg als doe-het-zelfklus worden benaderd.
Controleer via het Omgevingsloket wat voor de betreffende toepassing is toegestaan en schakel wanneer nodig een deskundig of gecertificeerd bedrijf in.
Nee.
Asbest dat veilig vastzit en niet wordt beschadigd hoeft volgens de Rijksoverheid niet automatisch te worden verwijderd.
Dat verandert wanneer het materiaal precies zit op een plek waar werkzaamheden gaan plaatsvinden.
Stel dat een asbesthoudend paneel onder een raam volledig intact is en daar blijft zitten. Dat is een andere situatie dan wanneer hetzelfde paneel moet worden verwijderd om een nieuwe pui te plaatsen.
Bij kozijnvervanging draait de vraag daarom niet alleen om:
“Zit er asbest?”
maar vooral om:
“Wordt dit materiaal tijdens de werkzaamheden geraakt of verwijderd?”
De inventarisatie en de gekozen werkwijze moeten daarop aansluiten.
Ja.
Wanneer pas op de dag van de montage blijkt dat er verdacht materiaal aanwezig is, kan het werk niet altijd volgens planning doorgaan.
Er kan dan eerst onderzoek nodig zijn.
Wordt asbest bevestigd, dan kan daarna nog een sanering en eventuele melding moeten worden geregeld voordat de kozijnwerkzaamheden veilig verder kunnen.
Dat is een goede reden om dit onderwerp vóór bestelling en montage te bespreken.
Zeker bij een oudere woning is één vroege vraag aan het kozijnbedrijf nuttig:
“Moeten we vóór het verwijderen nog rekening houden met mogelijke asbesthoudende materialen?”
Zo voorkom je dat nieuwe kozijnen klaarstaan terwijl de oude opening nog niet veilig kan worden vrijgemaakt.
Dat hangt af van de afspraken.
Sommige kozijnbedrijven bespreken het risico vooraf en kunnen aangeven welk onderzoek nodig is. Andere aanbieders verwachten dat de woningeigenaar de bestaande situatie vooraf heeft laten beoordelen.
Leg daarom vóór de opdracht vast:
| Onderwerp | Vraag |
|---|---|
| Controle | Wie beoordeelt mogelijke asbesttoepassingen? |
| Inventarisatie | Wie schakelt een inventarisatiebedrijf in wanneer dat nodig is? |
| Sanering | Wie coördineert eventuele verwijdering? |
| Planning | Moet sanering klaar zijn vóór de montagedatum? |
| Melding | Wie regelt een eventuele sloopmelding? |
| Afvoer | Wie is verantwoordelijk voor het asbesthoudende afval? |
| Hervatting | Wanneer mag de kozijnmontage beginnen? |
Dit voorkomt vooral onduidelijkheid wanneer meerdere bedrijven achter elkaar bij hetzelfde project betrokken zijn.
Bij oude houten kozijnen kun je bijvoorbeeld te maken krijgen met historische stopverf of kit rond het glas.
Ook kan rond de aansluiting van het houten kozijn op de gevel ander oud materiaal aanwezig zijn.
Het hout zelf is daarmee niet automatisch asbesthoudend.
Controleer dus vooral de onderdelen en materialen die tijdens het verwijderen van het kozijn worden geraakt.
Ook bij bestaande kunststof kozijnen of aluminium kozijnen kun je niet uitsluitend naar het kozijnmateriaal kijken.
Een nieuwer kozijn kan in een veel oudere gevel zijn gemonteerd.
Achter afwerklijsten, onder een vensterbank of in een bestaande gevelconstructie kunnen materialen uit een eerdere bouwfase aanwezig zijn gebleven.
De leeftijd van het kunststof of aluminium element zegt daardoor niet altijd voldoende over de complete raamopening.
Wanneer eventueel asbestonderzoek, benodigde meldingen en sanering zijn afgerond, kan het normale vervangingstraject worden hervat.
Vanaf dat moment spelen weer de reguliere keuzes:
Wie bijvoorbeeld oude houten kozijnen wil vervangen door kunststof kan daarna verder met de keuzes rond kunststof kozijnen vervangen.
Zorg wel dat duidelijk is wie na de sanering bevestigt dat de betreffende werkzone weer beschikbaar is voor de volgende werkzaamheden.
De kozijnmonteur moet niet zelf hoeven bepalen of een asbestsanering correct is afgerond.
Bij een oudere woning hoeft asbest geen reden te zijn om kozijnvervanging uit te stellen.
Het is vooral iets dat je op tijd wilt uitsluiten of organiseren.
Een praktische volgorde is:
Daarmee wordt asbest een afzonderlijke voorbereidende stap in plaats van een onverwacht probleem tijdens de uitvoering.
De belangrijkste regel is eenvoudig: twijfel je of materiaal rond een oud kozijn asbest kan bevatten, beschadig het dan niet om daar zelf achter te komen.
Bij woningen van vóór 1994 is extra alertheid verstandig.
Asbest kan onder andere voorkomen in oude kit, stopverf en plaatmaterialen rondom raamopeningen. Zeker weten doe je het pas na deskundig onderzoek.
Ga je de kozijnen vervangen, regel die duidelijkheid vóór het oude element wordt uitgebroken.
Dat is veiliger en voorkomt dat een geplande kozijnvervanging halverwege stil komt te liggen.
Dat kan, maar asbest zit vaak niet in het hoofdprofiel van het kozijn zelf. Het kan bijvoorbeeld voorkomen in oude kit, stopverf, panelen of materialen rond de aansluiting op de gevel.
Voor gebouwen van vóór 1994 is extra alertheid verstandig omdat asbest in oudere bouwmaterialen kan voorkomen. Het bouwjaar alleen bewijst echter niet dat er asbest aanwezig is.
Niet betrouwbaar. Alleen op basis van uiterlijk kun je niet met zekerheid bepalen of kit of ander materiaal asbest bevat.
Niet automatisch bij iedere woning. Of onderzoek of een formele inventarisatie nodig is, hangt af van het gebouw, de materialen en de werkzaamheden. Bij oudere gebouwen en verdachte materialen is onderzoek vóór de werkzaamheden verstandig.
Ga niet verder met werkzaamheden die verdacht materiaal beschadigen. Laat eerst vaststellen waarmee je te maken hebt en welke procedure nodig is.
Nee. Goed gebonden en intact asbest hoeft niet altijd direct verwijderd te worden. Wanneer het tijdens een verbouwing wordt geraakt of verwijderd, ontstaat een andere situatie.
Er is momenteel geen algemene landelijke subsidie voor het verwijderen van asbest. Gemeenten of provincies kunnen wel eigen regelingen of financieringsmogelijkheden hebben.